کاهش دور یا کاهنده دور برج خنک کننده


کاهش دور برج خنک کننده (کاهنده دور) انتقال دهنده قدرت در کولینگ تاور می‎‌باشد، همچنین کاهش دادن دور موتور به فن و هوادهی را در برج خنک کننده عهده‌دار است. این مدل گیربکس تنها در برج‌های خنک کن ظرفیت بالا نصب می‌گردد. کاهش دور در برج‌ها متشکل از تسمه پولی، بلبرینگ و شافت میباشد که نقش کاهنده دور در سیستم هوا دهی را دارد. الکتروموتورها در برج خنک کاری تا سرعت ۱۴۵۰ دور در دقیقه انتخاب می‌شوند که باید به پروانه‌ها انتقال یابند. این جابجایی به کمک کاهش دور (تسمه پولی) انجام میگیرد. که در ادامه سرعت موتور را کم کرده و به فن‌ها منتقل میشود. مجموعه این عملکرد شکسته نشدن پره‌های فن را در برج خنک کننده به همراه دارد. شرکت برج خنک کننده فایبرگلاس سیستم کاهش دور را در سه شکل تسمه و پولی، گیربکس و موتور دور پایین طراحی می‌نماید.


نحوه انتقال قدرت از موتور به فن با کاهش دور

سیستم انتقال قدرت برای کاهش دور در برج خنک کننده از دو بخش مهم تشکیل شده است. قسمت اول فولی سر موتور می‌باشد که به شافت خروجی موتورها متصل شده و بخش دوم به فن اتصال دارد. قطر پولی سرموتور نسبت به پروانه ریزتر میباشد و سبب شده که دور خروجی موتورها در نقطه‌ای که با فن برخورد داشته کاهش یابد. هرچه قطر فولی از پولی کمتر باشد از دور خروجی پروانه‌ها بیشتر کم می‌گردد. در کاهنده دور برج خنک کننده نوع گیربکسی کاهش از طریق چرخ دنده‌های داخلی گیربکس انجام میگیرد. مقدار سرعت موتور دور پایین برای فن آلومینیوم وابسته به مدل قطر و عملکرد آن بوده که نباید از عدد ۶۱ بر ثانیه عبور کند.


اهمیت به کارگیری کاهنده دور برج خنک کننده 

سیستم کاهش دور از قطعات مهم برج خنک کننده مدارباز و مدار بسته در بخش هوادهی و هوا رسانی می باشد. اگر نصب استاندارد و طبق اصول باشد، بالا رفتن طول عمر فن و گردش راحت آن را به دنبال دارد. تسمه پولی موجب کاهش فشار به موتور و شدت نیروهای توربالانسی پروانه شده همچنین عمر الکتروموتور را افزایش می‌دهد. کم شدن سرعت زاویه‌ای گردش فن تا مقدار معین دور مناسب پروانه از وظایف کاهنده سرعت است. بشکلی که با زیاد نمودن قطر پولی یا چرخ دنده اتصال یافته به فن‌ها کاهش دور پروانه در برج را سبب میگردد. هر چه پروانه‌های برج خنک کن سایزش بزرگ‌تر باشد سرعت چرخش کمتر شده و نسبت قطر پولی فن به فولی آن بیشتر میشود.


انواع تسمه کاهش دور برج خنک کننده 

تسمه‌ها شامل دو مدل اصلی دنده دار و ساده یا همان طرح V شکل هستند. که نوع ساده برای تجهیزات جانبی قدرت در تسمه پولی بکار برده و طراحی می‌شود. چرا که شدت گردش فن پایین است و طرح دنده دار کارایی ندارد. از نمونه تسمه‌های دنده‌دار میتوان به تسمه تایم اشاره کرد که خیلی طرفدار دارد و بیشتر در الکتروموتورهای صنعتی مانند موتور خودرو استفاده می‌گردد. مدل ساده (طرح V) در دو نوع A و B ساخته شده که باهم در اندازه عرض یکسان نیستند. شکل عرضی A باریکتر بوده و تسمه ساده B بیشتر در کاهنده دور برج خنک کننده مورد استفاده قرار می‌گیرد. چرا که فولی‌های فن دندانه ندارد و قدرت تسمه وابسته به تعدد لایه‌های موجود در ساختش است. تسمه‌های بکار رفته در کولینگ تاورهای شرکت برج خنک کننده از بهترین متریال و برند می‌باشد.


انواع کاهنده دور در برج خنک کننده 

سیستم‌های کاهش دور در پروانه برج خنک کننده از دو دسته‌ی اصلی و مهم تشکیل می‌شوند:

  • کاهش دور گیربکسی برج خنک کننده:

در شرکت‌ها و کارخانجات بزرگ به کولینگ تاورهایی با ظرفیت بالا برای عملکرد بهتر احتیاج داریم. که این برج‌های خنک کن با ابعاد بزرگ قطعاتی مانند الکتروموتورها و فن را دارا می‌باشند. انتقال گشتاور موتورها به پروانه برج خنک کننده با سرعت معین توسط استفاده از گیربکس متناسب با برج میباشد تا ساختار دچار خسارت نگردد. شافتی که موتور را به گیربکس اتصال می‌دهد سه وظیفه مهم بر عهده دارد. اول آنکه توان محرک را از موتور به فن‌ها منتقل کند و بعد جهت چرخش از افقی به عمودی تغییر می‌یابد. در اخر شدت حرکت موتور را با توجه به سرعت مورد نیاز پروانه‌ها کاهش می‌دهد تا مجموعه عملکرد درست انجام شود. اگر گیربکس از نوع کوبل مستقیم باشد به خود فن و الکتروموتور وصل می‌شود. ویژگی‌های گیربکس کاهش دور برج خنک کن گشتاور بالا، راندمان زیاد، صدای پایین، لرزش کم و عمر مفید طولانی می‌باشد.

  • کاهش دور تسمه ای برج خنک کننده: 

برای این شکل سیستم‌ها کاهش دور برج خنک کن از دو پولی با سایزهای متفاوت استفاده شده است. دور الکتروموتور برج خنک کن در سیستم هوادهی ۱۴۵۰ در دقیقه بوده و با بهره‌گیری از اصول کاهش تا ۰٫۲۵ درصد کم می‌شود. روی محور موتور پولی کوچک نصب شده و در بخش هاب فن نوع بزرگ‌تر جای می‌گیرد. پولی‌ها متشکل از یک یا چند شیار میباشد که به شکل تسمه و v مانند بهم اتصال یافته‌اند. پس کاهش دور برج خنک کننده تا مقاومت مصرفی کمتر از ۵۰ HP را پاسخگو می‌باشد. کاهنده سرعت تسمه‌ای نیز بیشتر در موتورهایی با توان بالا مثل موتور ماشین تسمه تایم به کار برده میشود. برای جلوگیری از تنش‌های کششی ایجاد شده به علت چرخش محور موتورها از هرزگرد در برج خنک کن نیز استفاده می‌کنیم.


نکات اساسی در انتخاب کاهنده دور 

  1. توجه به نوع هوا رسانی (آکسیال یا سانتریفوژ)، همچنین محاسبه دبی استاتیکی و دینامیکی مورد احتیاج فن
  2. مدل برج، مسیر حرکت جریان هوا و تعیین نوع گیربکس یا تسمه پولی با توجه به شکل طراحی باشد 
  3. محاسبه قدرت الکتروموتور در فراهم نمودن گشتاور مورد مصرف برای چرخش پروانه‌ها
  4.  مشخص کردن سرعت گردشی نامی و استاندارد پروانه در برج خنک کن 
  5. نسبت دور خروجی با کمک دور نامی طبق فرمول محاسبه شود

نویسنده مطلب مهندس مینا خراسانی